قانون: حقوق مدني  بخش : حقوق خانواده موضوع : مهر1- مهر يا مهريه يا صداق چيست؟2- مهر المسمي چيست؟3- مهر المثل چيست و چگونه معين مي شود؟4- مهر المتعه چگونه معين مي شود؟5- مهر الزاماً بايد وجه نقد باشد؟6- اگردر عقد ازدواج مهر تعيين نشده باشد چه مي شود؟7- اگر در عقد مهريه ذكر نشده باشد و زن و شوهر پيش از نزديكي جدا شوند، زن مستحق مهريه است؟8- هرگاه مهريه معين شده باشد (مهر المسمي) و زن و شوهر پيش از نزديكي از هم جدا شوند زن مستحق     چه مقدار از مهريه خواهد بود؟9- تعديل مهريه چيست؟  10- زنان ايراني كه در خارج از كشور وبر طبق مقررات كشور محل سكونتشان از شوهر ايراني خود جدا مي شوند مي توانند در ايران مهريه مطالبه كنند؟11- آيا زن مي تواند توقيف اموال موجود شوهر خود در خارج از كشور را بابت مهريه از دادگاه ايران بخواهد؟12- آيا زوجه مي تواند در مقام مطالبة مهريه درخواست ممنوعيت خروج شوهرش را از ايران بنمايد؟11- مهر يا مهريه يا صداق چيست؟    مهر يا مهريه يا صداق، تعهد مالي است كه شوهر به هنگام وقوع عقد ازدواج، پرداخت آن را به همسر خود بر عهده مي گيرد و مكلف است بلافاصله پس از امضاي قرارداد ازدواج، هر لحظه كه زن مطالــبه كند، آن را بپردازد.2
2- مهر المسمي چيست؟     مهر المسمي به مهريه اي اطلاق مي شود كه ميزان آن تعيين شده باشد.3
3- مهر المثل چيست و چگونه معين مي شود؟    - اگر در عقد ازدواج ارزش مهريه مورد توافق نامشخص باشد يا ماليت نداشته باشد، به زوجه  مهرالمثل تعلق خواهد گرفت.    - براي تعيين مهر المثل، وضعيت شخصي و خانوادگي زوجه و ساير صفات او، يا ميانگين مهريه نزديكان وي در نظر گرفته مي شود.4
4- مهر المتعه چگونه معين مي شود؟      مهر المتعه بر اساس وضعيت مالي شوهر معين مي شود.5
5- مهر الزاماً بايد وجه نقد باشد؟     به موجب قانون مدني ايران، هر چيزي كه ماليت داشته باشد و قابل تملك باشد مي تواند موضوع   مهريه قرار گيرد مثل: وجه نقد، طلا، نقره، زمين، خانه، اتومبيل و غيره. در صورتي كه مهريه مال غيرمنقول و متعلق به غير باشد بايد هنگام وقوع عقد يا پيش از آن، به زوجه انتقال يابد.6
6- اگردر عقد ازدواج مهر تعيين نشده باشد چه مي شود؟    اگر در قرارداد ازدواج مهريه ذكر نشده يا عدم مهر شرط شده باشد، عقد ازدواج درست است و طرفين مي توانند بعد از عقد در مورد مهر توافق نمايند. اما اگر پيش از توافق در مورد مهـريه، بين آن ها نزديكي واقع شود، زوجه فقط مي تواند مهر المثل مطالبه كند.7
7- اگر در عقد مهريه ذكر نشده باشد و زن و شوهر پيش از نزديكي جدا شوند، زن مستحق مهريه است؟     هرگاه در هنگام ايجاد عقد، مهريه ذكر نشده باشد و زن و شوهر پيش از نزديكي از يكديگر جدا شوند، زن مستحق مهريه خواهد بود ولي در اين حالت مهر المثل به مهر المتعه مبدل خواهد شد.8
8- هرگاه مهريه معين شده باشد (مهر المسمي) و زن و شوهر پيش از نزديكي از هم جدا شوند زن مستحق     چه مقدار از مهريه خواهد بود؟  زوجه فقط مي تواند نيمي از مهر المسمي را مطالبه كند.9
9- تعديل مهريه چيست؟      در قانون قديم مهريه قابل تعديل نبود ولي در حال حاضر به نرخ روز ارزيابي مي شود.10
10- زنان ايراني كه در خارج از كشور وبر طبق مقررات كشور محل سكونتشان از شوهر ايراني خود جدا مي شوند مي توانند در ايران مهريه مطالبه كنند؟   آري مي توانند، در صورتي كه آن را به وجه ملزمي بذل نكرده باشند.11
11- آيا زن مي تواند توقيف اموال موجود شوهر خود در خارج از كشور را بابت مهريه از دادگاه ايران بخواهد؟      پاسخ از نظر حقوقي مثبت است اما اجراي آن به مقررات كشور خارجي، رابطة متقابل و تصميم   دادگاه خارجي منوط است.12
12- آيا زوجه مي تواند در مقام مطالبة مهريه درخواست ممنوعيت خروج شوهرش را از ايران بنمايد؟       آري مـي تواند درخواست ممنوعيـــت خروج شوهر خود را از مرجعي كه مهــريه را مطالبــه         كرده است،  بنمايد.موضوع : نفقه1- نفقه چيست؟2- آيا در انواع ازدواج (دايمي و منقطع) مرد مكلف به پرداخت نفقه است؟3- آيا براي پرداخت نفقه شرطي وجود دارد؟4- تمكين يعني چه؟5- مصاديق تمكين كدامند؟6- اگر زن بدون دليل موجه كانون مشترك را ترك كند چه خواهد شد؟7- نشوز چيست؟8- آيا زن مكلف است در هر شرايطي در خانة شوهر بماند؟9- آيا سوء رفتار از مصاديق عدم تمكين است؟10- اگر زن خود درآمد مستقلي داشته باشد، بازهم مستحق نفقه است؟11- ضمانت اجراي عدم پرداخت نفقه چيست؟12- آيا زن مي تواند نفقة ايام گذشته را مطالبه كند؟13- آيا زن مي تواند پس از جدايي از همسر خود باز هم نفقه مطالبه كند؟14- آيا زن پس از فوت شوهر خود نيز حق دارد نفقه مطالبه كند؟15- وضعيت نفقة زن، وقتي كه با اجازه دادگاه در محلي غير از اقامتگاه شوهر سكونت مي كند چگونه است؟1-
1- نفقه چيست؟    نفقه عبارت است از همه نيازهاي متعارف و متناسب با وضعيت زن، از قبيل مسكن، البسه، غـذا، اثاث منزل، و هزينه هاي درماني و بهداشتي و خادم در صورت عادت يا احتياج به واسطه نقصان يا مرض". و شوهر مكلف است همة آن ها را متناسب با وضعيت خانوادگي و اجتماعي زن فراهم نموده و در اختيار او قرار دهد.2-
2- آيا در انواع ازدواج (دايمي و منقطع) مرد مكلف به پرداخت نفقه است؟    تنها در ازدواج دايم نفقة زن بر عهدة شوهر است ولي در نكاح منقطع (كه غير متخصصين به آن ((صيغه)) مي گويند)، شوهر ملزم به پرداخت نفقه نيست مگر در عقد، شرط شده باشد.3-
3- آيا براي پرداخت نفقه شرطي وجود دارد؟    زن، وقتي مي تواند نفقه مطالبه كند كه از شوهر خود تمكين نمايد.4-
4- تمكين يعني چه؟     در اصطلاح حقوقي، تمكين عبارت است از برآوردن نيازهاي شوهر و اجابت كردن خواسته هاي مشروع او.5-
5- مصاديق تمكين كدامند؟    1- يكي از موارد داشتن رابطة جنسي است. زن مكلف است نيازهاي جسمي و مشروع شوهر خود را بر آورده كند، مگر در دوران عادت ماهيانه يا بيماري كه او را از انجام اين وظيفه باز مي دارد. زن ملزم به تامين خواست هاي خلاف شئون اخلاقي يا مغاير با سلامت جسم و روح و يا روش هاي انحرافي نيست ولي جز در مواردي كه گفته شد اگر از شوهر خود تمكين نكند، شوهر مي تواند از پرداخت نفقه خودداري ورزد.   2 - يكي ديگر از موارد تمكين اقامت در اقامتگاه دايمي شوهر است، يعني زن براي دريافت نفقه بايد در خانة شوهر زندگي كند مگر آن كه حين وقوع عقد شرطي جز اين شده باشد.   3- مورد سوم، الزام زن به حسن معاشرت با شوهر خويش است.6-
6- اگر زن بدون دليل موجه كانون مشترك را ترك كند چه خواهد شد؟     اگر زن بدون دليل موجه و بدون موافقت شوهر خانه را ترك كند و حتي در خانة پدر و مادر خويش اقامت نمايد مرد مي تواند از دادن نفقه امتناع ورزد.7-
7- نشوز چيست؟      زني كه بدون دليل موجه از تمكين خودداري ورزد، ناشزه، يعني نافرمان و خاطي ناميده مي شود. در اين صورت مرد مي تواند علاوه بر عدم پرداخت نفقه از دادگاه تقاضاي طلاق كند يا درخواست ازدواج مجدد نمايد.8-
8- آيا زن مكلف است در هر شرايطي در خانة شوهر بماند؟      خير در صورتي كه ادامة حضور زن در اقامتگاه مشترك متضمن بيم بدني، مالي يا شرافتي باشد، زن مي تواند از دادگاه درخواست كند به او اجازه دهد در مكان امني زندگي كند، در اين صورت شوهر مكلف به پرداخت نفقه خواهد بود.9-
9- آيا سوء رفتار از مصاديق عدم تمكين است؟      يكي ديگر از مواردي كه عدم تمكين محسوب مي شود، سوء رفتار زن يا انتخاب شغلي مغاير با شئون اخلاقي و وظايف زناشويي و داشتن معاشران فاقد صلاحيت اخلاقي است.10-
10- اگر زن خود درآمد مستقلي داشته باشد، بازهم مستحق نفقه است؟      نكته مهم در مورد نفقه اين است كه حتي در صورتي كه زن شخصاً درآمد مستقلي داشته باشد مرد را از پرداخت نفقه معاف نمي كند.11-
11- ضمانت اجراي عدم پرداخت نفقه چيست؟   دو نوع ضمانت اجرا براي خودداري مرد از پرداخت نفقه وجود دارد:   1- ضمانت اجراي حقوقي: هرگاه به رغم تمكيــن زن، شوهر از پرداخت نفقـــه خودداري كنــد زن مي تواند با طرح دعوي حقوقي، محكوميت او را به پرداخت نفقه از دادگاه بخواهد؛ در اين صورت دادگاه، حكم به پرداخت نفقه خواهد داد. در اين مورد بايد افزود كه اگر دادگاه حكم به پرداخت نفقه صادر كند و مرد واقعاً از پرداخت آن ناتوان باشد، زن اين حق را دارد كه در صورت تمايل، تقاضاي طلاق كند.   2- ضمانت اجراي جزايي: علاوه بر ضمانت اجراي حقوقي، از آن جا كه نپرداختن نفقه در قانون ايران، جرم نيز محسوب مي شود، زن مي تواند با مراجعه به دادسراي عمومي، تعقيب جزايي شوهر را بخواهد. در اين صورت با اثبات عدم پرداخت نفقه، مرد علاوه بر پرداخت نفقه به مجازات مقرر در قانون نيز محكوم خواهد شد.12-
12- آيا زن مي تواند نفقة ايام گذشته را مطالبه كند؟      در مورد زن اين امتياز وجود دارد كه مي تواند نفقة ايام گذشته را نيز مطالبه نمايد؛ اين در حالي است كه در مورد فرزندان مشترك، الزام مرد به پرداخت نفقه از تاريخ تقديم دادخواست امكان پذير است؛ يعني فرزندان نمي توانند مدعي عدم پرداخت نفقه در گذشته شوند.13-
13- آيا زن مي تواند پس از جدايي از همسر خود باز هم نفقه مطالبه كند؟         در صورت وقوع طلاق، هرگاه علت جدايي عدم تمكين يا نشوز زن به دليل ترك خانه نبوده و طلاق رجعي باشد، پرداخت نفقه زن در طول مدت عده (زمان تعيين شده پس از وقوع طلاق يا فوت شوهر كه زن در اين مدت حق ازدواج مجدد ندارد) بر عهده مرد خواهد بود. به عكس در طلاق خلع ( به دليل كراهت زن از همسر خود)، مرد از پـرداخت نفقه معاف است، اگــرچه زن مـي بايست عده نگاه دارد.14-
14- آيا زن پس از فوت شوهر خود نيز حق دارد نفقه مطالبه كند؟       تا سال 1381 هرگاه عقد ازدواج به دليل فوت شوهر منحل مي شد، در عين حال كه زن مكلف بود عده (4 ماه و 10 روز) نگاه دارد نمي توانست نفقه مطالبه كند ولي با اصلاح ماده1110 ق- م در سال 1381 زن مي تواند در ايام عده، نفقه مطالبه كند.15-
15- وضعيت نفقة زن، وقتي كه با اجازه دادگاه در محلي غير از اقامتگاه شوهر سكونت مي كند چگونه است؟      هرگاه ادامه حضور زن در اقامتگاه مشترك، متضمن بيم بدني، مالي يا شرافتي باشد، زن مي تواند از دادگاه درخواست كند به او اجازه دهد در مكان امني زندگي كند. در اين صورت تا زمان پايان رسيدگي به مساله و اتخاذ تصميم توسط دادگاه، مرد مكلف است نفقه زن را بپردازد. موضوع : انحلال عقد نكاح1- عقد نكاح چگونه منحل مي شود؟2- آيا تفاوتي بين فسخ ازدواج و طلاق وجود دارد؟3- در چه مواردي زن مي تواند فسخ عقد ازدواج را بخواهد؟4- در چه مواردي حق فسخ براي مرد ايجاد مي شود؟5- آيا شرايطي براي فسخ نكاح وجود دارد؟6- آيا محدوديت زماني براي استفاده از حق فسخ عقد ازدواج وجود دارد؟7- در حقوق ايران چند نوع طلاق وجود دارد؟8- انواع طلاق از نظر تشريفات كدامند؟9-  آيا اعتبار گواهي عدم امكان سازش نامحدود است؟10-  اگر مرد  با اين كه گواهي عدم سازش در دست زن است از مراجعه به دفتر طلاق خودداري كرد ، زن چه   مي تواند انجام دهد ؟ 11 - اگر زن از مراجعه به دفتر طلاق خودداري كرد مرد چه مي تواند انجام دهد ؟ 12- طلاق توافقي چيست ؟ 13- در چه مواردي زن مي تواند درخواست طلاق كند ؟ 14 - در چه مواردي مرد مي تواند در خواست طلاق نمايد ؟ 15 - تشريفات اجراي صيغه طلاق چيست ؟ 16 - آيا مي توان  طلاق را به شرطي معلق كرد ؟ 17 - آيا مي توان صيغة طلاق را توسط وكيل جاري نمود ؟18 - در چه شرايطي نمي توان صيغه طلاق را جاري نمود ؟19- انواع طلاق از نظر ماهيت كدامند ؟ 20 - انواع طلاق باين ( كه در آن مرد حق رجوع ندارد ) كدامند ؟ 21-طلاق خلع چيست؟22-طلاق مبارات چيست؟23- آيا حكم طلاق صادره از محاكم خارجي در ايران نيز معتبر است؟24-  آيا در صورت حكم طلاق توسط محاكم خارجي زوج مي تواند همسر خود را ممنوع الخروج كند؟25- عده چيست؟26-عدّة طلاق و فسخ نكاح چه مدت است؟27-عدّة وفات چه مدت است؟28-عدّة زني كه شوهراو غايب مفقودالاثر بوده وبه حكم دادگاه طلاق گرفته باشدچه مدتي است؟1
1- عقد نكاح چگونه منحل مي شود؟     به موجب ماده 1120 قانون مدني ايران عقد دايم به فسخ يا به طلاق و عقد منقطع به پايان مدت يا بذل مدت از سوي شوهر منحل مي شود، و زن و مرد از يكديگر جدا مي شوند.2
2- آيا تفاوتي بين فسخ ازدواج و طلاق وجود دارد؟     در قانون مدني ايران تفاوت هايي ميان فسخ ازدواج و طلاق وجود دارد.      در فسخ ازدواج شرايطي پيش مي آيد كه به موجب آن مي توان عقد را باطل كرد، يعني زن يا مرد در شرايط معيني مي توانند بدون رعايت مقررات و تشريفات خاص طلاق، عقد را فسخ كنند يا بر هم زنند، اگرچه براي اثبات آن شرايط مي بايست به دادگاه مراجعه كنند، اما طلاق مستلزم رعايت مقررات ويژه اي است كه انحلال عقد را دشوارتر از فسخ آن مي سازد.3
3- در چه مواردي زن مي تواند فسخ عقد ازدواج را بخواهد؟      1- خصاء: به معني اخته كردن يا خايه كشيدن    2- عنن: يعني ناتواني جنسي. اگر ناتواني جنسي پس از عقد نيز انجام شود باز هم زن مي تواند فسخ نكاح را بخواهد.    3- مقطوع بودن آلت تناسلي به اندازه اي كه مرد نتواند عمل زناشويي را انجام دهد.    4- جنون مرد كه اين مورد نيز حتي اگر پس از عقد بروز كند از موجبات فسخ خواهد بود